Masz na swojej nieruchomości słup energetyczny, linię wysokiego napięcia, gazociąg, wodociąg lub inne urządzenia przesyłowe?
Słup lub linia energetyczna na Twojej działce? Sprawdź, czy możesz żądać wynagrodzenia
Słup energetyczny stojący na środku działki, linia wysokiego napięcia przebiegająca nad domem, gazociąg pod ziemią albo inne urządzenia przesyłowe mogą przez lata ograniczać sposób korzystania z nieruchomości.
Wielu właścicieli wychodzi z założenia: „Skoro stoi tu od kilkudziesięciu lat, nic już nie można zrobić”.
Niekoniecznie.
W zależności od historii nieruchomości, dokumentów przedsiębiorstwa przesyłowego i sposobu korzystania z gruntu może istnieć możliwość prawnego uregulowania sytuacji, w tym ustanowienia służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem.
Czym właściwie jest służebność przesyłu?
Służebność przesyłu została uregulowana w art. 305¹–305⁴ Kodeksu cywilnego. Pozwala przedsiębiorcy korzystać w oznaczonym zakresie z cudzej nieruchomości, jeżeli jest to potrzebne do korzystania z urządzeń przesyłowych.
Dotyczy to m.in. infrastruktury energetycznej, gazowej, wodociągowej czy telekomunikacyjnej.
Jeżeli właściciel nieruchomości i przedsiębiorca nie zawrą odpowiedniej umowy, w określonych sytuacjach każda ze stron może wystąpić do sądu o ustanowienie służebności. Właściciel może domagać się odpowiedniego wynagrodzenia.
Jakie urządzenia na działce powinny zwrócić Twoją uwagę?
Sprawdzić sytuację prawną warto szczególnie wtedy, gdy na nieruchomości znajdują się lub przebiegają przez nią:
- słupy energetyczne i linie napowietrzne,
- linie wysokiego, średniego lub niskiego napięcia,
- transformatory i inne urządzenia energetyczne,
- gazociągi,
- wodociągi i kanalizacja,
- ciepłociągi,
- rurociągi,
- infrastruktura telekomunikacyjna.
Kluczowe pytanie nie brzmi jednak tylko: „Czy urządzenie znajduje się na mojej działce?”
Trzeba ustalić przede wszystkim: na jakiej podstawie przedsiębiorstwo korzysta z nieruchomości?
O co może wystąpić właściciel nieruchomości?
W zależności od konkretnego stanu prawnego w grę może wchodzić przede wszystkim ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem.
Zakres służebności może obejmować nie tylko miejsce, w którym fizycznie stoi słup. Znaczenie może mieć również przestrzeń potrzebna do eksploatacji, konserwacji, naprawy czy dostępu do urządzeń.
W konkretnej sprawie mogą pojawić się również inne roszczenia związane z korzystaniem z nieruchomości bez odpowiedniego tytułu prawnego.
Nie należy jednak zakładać, że każdy właściciel automatycznie otrzyma odszkodowanie za kilkanaście czy kilkadziesiąt poprzednich lat. To wymaga analizy konkretnej sytuacji prawnej.
Ile można otrzymać?
Nie istnieje jedna urzędowa stawka typu „X zł za słup”.
I właśnie dlatego reklamy obiecujące każdemu właścicielowi konkretną kwotę należy traktować ostrożnie.
Przy określaniu odpowiedniego wynagrodzenia znaczenie mogą mieć m.in. powierzchnia nieruchomości objęta ograniczeniem, rodzaj urządzenia, sposób korzystania z działki, jej przeznaczenie, zakres ingerencji przedsiębiorcy oraz wpływ infrastruktury na możliwość korzystania z nieruchomości.
Dlatego dwie podobne linie energetyczne znajdujące się na dwóch różnych działkach mogą prowadzić do zupełnie różnych wycen.
Najważniejszy problem: zasiedzenie
To jeden z pierwszych elementów, który powinien zostać sprawdzony przed skierowaniem roszczenia do przedsiębiorstwa.
Przedsiębiorca może podnosić, że doszło do zasiedzenia odpowiedniej służebności.
Sprawa ta jest szczególnie skomplikowana w odniesieniu do infrastruktury istniejącej jeszcze przed wprowadzeniem do Kodeksu cywilnego służebności przesyłu 3 sierpnia 2008 r.
Co bardzo istotne, 2 grudnia 2025 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok P 10/16 dotyczący możliwości nabywania przed 3 sierpnia 2008 r. przez przedsiębiorców przesyłowych lub Skarb Państwa w drodze zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treścią późniejszej służebności przesyłu. TK uznał zakwestionowaną w sprawie interpretację przepisów za niezgodną ze wskazanymi wzorcami konstytucyjnymi. To ważne orzeczenie dla sporów właścicieli nieruchomości z przedsiębiorstwami przesyłowymi.
Temat nadal wymaga jednak analizy konkretnej sprawy — zwłaszcza dat posadowienia urządzeń, zmian właścicielskich, dokumentacji przedsiębiorstwa i podstaw korzystania z nieruchomości. W 2026 r. przed Trybunałem nadal pojawiały się sprawy dotyczące różnych aspektów zasiedzenia służebności przesyłu.
Co sprawdzamy przed wystąpieniem z roszczeniem?
W Kancelarii ASK-ME analizujemy przede wszystkim stan prawny nieruchomości, księgę wieczystą, historię własności, rodzaj i przebieg infrastruktury, datę jej powstania oraz dokumenty wskazujące, czy przedsiębiorstwo posiada tytuł prawny do korzystania z gruntu.
Dopiero po takiej analizie można rozsądnie odpowiedzieć na pytanie:
czy właściciel ma podstawę do wystąpienia z roszczeniem i jaką drogę postępowania wybrać.
Nie podpisuj ugody bez sprawdzenia jej skutków
Jeżeli przedsiębiorstwo przesyłowe proponuje ustanowienie służebności albo ugodę, warto wcześniej dokładnie przeanalizować dokument.
Liczy się nie tylko kwota.
Istotne jest również, jak szerokie prawa otrzyma przedsiębiorca, jaki teren obejmie służebność, jakie będzie miał prawo wejścia na nieruchomość oraz jakie ograniczenia pozostaną właścicielowi.
Niekorzystnie sformułowana umowa może oddziaływać na nieruchomość przez wiele kolejnych lat.
Słup stoi na działce od 30–40 lat? Tym bardziej sprawdź dokumenty
Wiek infrastruktury nie daje jeszcze odpowiedzi, czy sprawa jest wygrana albo przegrana.
W starszych przypadkach szczególnie ważne są dokumenty dotyczące budowy urządzeń, decyzje administracyjne, historia własności nieruchomości oraz sposób, w jaki przedsiębiorstwo korzystało z gruntu.
Dlatego zamiast zaczynać od pytania:
„Ile dostanę?”
lepiej zacząć od:
„Jakie prawa do mojej działki rzeczywiście ma przedsiębiorstwo?”
Dopiero wtedy można podejmować decyzję o negocjacjach lub postępowaniu sądowym.
Masz słup, linię energetyczną albo inną sieć przesyłową na swojej działce?
Nie zakładaj ani, że pieniądze „na pewno Ci się należą”, ani że po wielu latach „nic już nie da się zrobić”.
Najpierw sprawdźmy stan prawny.
Kancelaria ASK-ME analizuje sprawy dotyczące służebności przesyłu i roszczeń właścicieli nieruchomości. Możemy rozpocząć od dokumentów i ustalenia, jakie możliwości prawne istnieją w konkretnej sytuacji.
Zadzwoń. Porozmawiamy.
Artur – 535 334 404
Zdalne usługi prawne w całej Polsce.